Karbis, Hindistan’ın Assam bölgesinde yaşayan etnik bir grubun ismi olmanın dışında İzmir Karşıyaka Belediye’sinin Bisiklet Kiralama Sisteminin adıdır.
Karşıyaka Belediye Başkanı Ocak 2011′de imzaladığı ‘convenant of mayors’ (Başkanlar Sözleşmesi) ile Karşıyaka ilçesi bünyesinde sürdürülebilir enerji eylem planını hazırlayanması için çalışma başlattı. Hedef, karbon salınımını %35 azaltmak. İlk akıllara gelen alternatif ulaşım aracı BİSİKLET oldu. Merkezi sistem binalarda ısı paylaşım sistemleri, binalarda yalıtım, doğalgaz kullanımın önemi ile enerji verimliliği konuları da göndemde yerlerini aldı. Bu sözleşmeye ülkemizden imza atan başka belediye var mı diye internet sayfasındaki listeye bir göz attım. İzmir’den Bornova ve Seferihisar Beldiyeleri, İstanbul’dan Kadıköy Belediyesi ve Eskişehir. Büyükşehir Belediyelerinin olmaması be tuhaf…
Karbon salınımını 2020 yılına kadar ciddi anlamda düşürmeyi hedefleyen Karşıyaka Belediyesi derhal bir eylem planı yapmış ve bunu bir sunum ile paylaşmış. Eylem planı oluşturulduktan kısa bir sonra pilot proje uygulamasınin ilk etabı geçtiğimiz günlerde hayata geçti.

Karbis-Karşıyaka Bisiklet Kiralama Sistemi
KARBİS Projesi kapsamında Tersane, Karşıyaka Vapur İskelesi, Nikah Sarayı, Bostanlı Vapur İskelesi-Demokrasi Meydanı, Mavişehir girişi, Deniz Kent Restoran ve Tay Park’a 7 istasyon kuruldu. Bu istasyonlara konulan bisikletleri kullanmak isteyenler, buralardaki kiosklardan, kimlik bilgilerini girerek, şifre alacak. Kullanımdan sonra ise, istasyonlardan kendisi için uygun olanına bırakarak, şifresini iptal ettirecek. Güneş enerjili kamera ve kilit sistemiyle çalışan projede bisikletler de çip ile bilgisayardan takip edilebilecek.
Böyle güzel bir sistemin maaliyetini merak edip araştırdım. Karşıyaka Belediyesi Proje Müdürlüğü‘nün hazırladığı belgede bütçenin 700.000 TL olduğu ve finansal kaynağın belediye ve sponsorlar olarak öngörüldüğü yazıyor. Ancak pilot projenin ne kadara mal olduğu ve sponsorların kim olduğu konusunda henüz bir bilgi bulamadım. 65 adet bisiklet, 98 adet bisiklet park yeri ve 7 istasyon için bu tutar bana biraz yüksek geldi.
1965 yılında ilk olarak Hollanda’da radikal bir grup olan Provo‘nun Amsterdam’ın farklı yerlerine bıraktıkları beyaz bisikletlerle başlayan bu bisiklet paylaşım programı, 1974′de Fransa’da sarı bisikletler ile yer aldı. Bugün halen bisiklet kiralama sistemlerine üyelere ilk iki saatlik kullanım ücretsiz olarak sunulmaktadır.
Bisiklet Kiralama Sistemleri özellikle şehir içindeki kısa mesafeler için çok uygun bir ulaşım şeklidir. Alsancak-Konak hattında kurulacak böyle bir sistem ve uygun bir bisiklet yolu (mevcut yol maalesef yaya yolu ile ortak) sayesinde hem otobüs ve taksi dolmuşa alternatif olacak hem de bu hattı kullamak zorunda olanlara hareket imkanı sunup onları zayıflamak için gittikleri spor salonlarının masrafından kurtaracak. İşin fitness kısmı bir yana, daha az motorlu araç, daha az kaynak tüketimi ve daha az egsoz gazı demek.
Zamanımızin en moda kelimesi ‘ tasarruf ‘ iken neden bedava ulaşım aracı bisiklet için belediyelerimiz yatırım yapmakta bu kadar yavaş?


Ben, KARBIS sisteminin Izmir’de hizla yayilacagini tahmin ediyorum. (Tabi o zaman marka ve isim konusu bir sorun teskil edebilir.) Bu konuda Ekim 2010 sayili Izmir Life dergisinde ekteki yazim yayinlanmisti. Montreal’in BIXI sisteminin Izmir’e uygulanabilecegini dusunmustum. Ilginizi cekebilecegini dusunerek linki buraya ekliyorum. Saygilar: http://markavesehir.wordpress.com/2010/10/01/ilklerin-sehri-olmak/
ne zamandır görüyordum bisiklet park yerlerini de bisikletleri görememiştim, nihayet gelmişler. bilgilendirici güzel bir yazı olmuş, teşekkürler.
Benzer bir uygulamanın Kayseri’de 2 3 yıldır (belki de daha fazla) yapıldığını biliyorum .
Karbis’i ilk gördüğümden beri kullanıyorum. Karşıyaka’da yaşayan biri olarak uygulamadan çok memnunum. Geç kalınmış olsa da böyle işler görmek insanı memnun ediyor. Belediye’nin detaylı bir tanıtım sayfası olmadığı için sistemin nasıl çalıştığıyla ilgili detaylı bir yazı hazırladım. http://www.tarzmeselesi.net/karbis-karsiyaka-bisiklet-kiralama-sistemi-nasil-calisiyor.html